Home » Joanes Leizarraga IESVS CHRIST GVRE IAVNAREN TESTAMENTV BERRIA

Joanes Leizarraga IESVS CHRIST GVRE IAVNAREN TESTAMENTV BERRIA

450 urte Itun Berria euskaraz argitaratu zenetik

Datorren urtean, 2021ean, 450 urte beteko dira Itun Berriaren euskarazko bertsioa argitaratu zenetik.

Nor zen Joanes Leizarraga?

Wikipedia:

1506an jaio zen Beskoitzen (Lapurdi) eta 1601ean hil zen Bastida-Arberoan. Bere gaztetasunari buruzko datuak urriak dira, apaiza izan zela ezagutzen den arren.

1559an protestanteen erreformaren alde egin zuen, horrek jazarpena eta espetxeratzea ekarri zizkion. Beste protestante batzuk bezala, Nafarroako erregina Joana III.a Albretekoak babestu zuen. Hiru hamarkadatan berritutako elizako artzaina izan zen, La Bastide-Clairencen, Nafarroa Beherean.

1564an egindako Paueko sinodoaren ekimenez, Itun Berriaren lehen bertsioa euskaratu zuen. Argitalpenak hiru liburu zituen:

  • Iesus Christ Gure Iaunaren Testamentu Berria
  • KalendreraKalendrera, erlijio-jaien egutegia.
  • ABC edo Christinoen instructionea, irakurtzen ikasteko aztarna-irakaspenak eta doktrina.

Iesus Christ Gure Iaunaren Testamentu Berria Pierre Hautinek inprimatu zuen La Rochellen 1571. urtean.

Bere obra hiru formatutan

Urteurrena ospatzeko, Josu Lavin hizkuntzalariak hiru formatutan argitaratu du lan hau:

Bitxikeriak

Bestalde, aipatu beharra dago Itun Berria 1571n euskarara itzultzean "heuscal herria" nafar-lapurtar euskalkiari egokitutako terminoa agertzen dela.

Deigarria da, Aita Gurea itzuli zuelarik, Jainkoari hika zuzendu zitzaiola. Bere aurreko euskaldunek halaxe egin ohi zuten, izan ere.

Aita Gurea

Leizarraga (1571) Gaurko grafian Aita Gurea (gaur egun)
Gure Aita ceruëtan aicena,
Sanctifica bedi hire Icena.
Ethor bedi hire Resumá.
Eguin bedi hire vorondatea,
ceruän beçala lurrean-ere.
Gure eguneco oguia
iguc egun.
Eta barka ietzaguc gure bekatuac,
nola guc-ere offensatu gaituztenér
barkatzen baitrauëgu.
Eta ezgaitzala sar eraci tentationetan,
baina deliura gaitzac gaitzetic.
Amen.
Gure Aita zeruetan haizena,
Sanktifika bedi hire Izena.
Etor bedi hire Resuma.
Egin bedi hire borondatea,
zeruan bezala lurrean ere.
Gure eguneko ogia
iguk egun.
Eta barka ietzaguk gure bekatuak,
nola guk ere ofensatu gaituztener
barkatzen baitrauegu.
Eta ez gaitzala sar erazi tentazionetan,
baina delibra gaitzak gaitzetik.
Amen.
Gure Aita zeruetan zaudena,
santu izan bedi zure izena.
Etor bedi zure erreinua.
Egin bedi zure nahia,
zeruan bezala lurrean ere.
Emaguzu gaur egun
honetako ogia.
Barkatu gure zorrak
geuk ere gure zordunei
barkatzen diegun bezala.
Eta ez gu tentaldira eraman
baina atera gaitzazu gaitzetik.
Amen.

Azalpen bideoa

Nafarroako Liburutegiak 1995ean Nafarroako Aurrezki Kutxak erosi zuen Iesus Christ Gure Iaunaren testamentu Berria lanaren alea jaso zuen gordailuan. Joannes Leizarragak Joannes Albreteko erreginaren enkarguz egindako Itun protestante Berriaren euskarazko itzulpena zen, eta 1571n La Rochelleko hugonote gotorlekuan argitaratua. Hona hemen horri buruzko bideo bat:

Ikasi euskara

Eta euskarazko 100 hitz ikasi nahi badituzu 1610eko latinezko liburu batekin, hemen duzu horri buruzko sarrera.

Eta gogoratu euskara hutsetik doan ikasteko podcast bat duzula. Apuntatzen zara?

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude

Información sobre Protección de Datos: - Responsable de esta web: Beñat Erezuma - Objetivo de este formulario: Atender tus consultas. - Legitimación: Tu consentimiento. - Comunicación de los datos: No se comunicarán los datos a terceros salvo por obligación legal. - Destinatarios: Los usuarios que consulten. - Derechos: Acceso, rectificación o supresión, limitación del tratamiento, oposición al tratamiento. - Contacto: info@euskarasatorra.com Este sitio web no recopila datos para almacenamiento ni facilita información a terceros sobre las consultas recibidas en formularios de contacto o suscripción ni de comentarios.